NghiaTinh.comNghĩa Tình
Cách ghi sổ tiền mừng, phúng viếng

Ghi sổ quà hiện vật, vàng mừng và quà thay tiền cho đúng

Vàng mừng ghi loại, khối lượng; đồ dùng ghi tên món và đặc điểm; quà kèm phong bì tách dòng. Cách mô tả quà hiện vật trong sổ hiếu hỉ để sau này còn đối chiếu.

Macro shot of a small red velvet ring box beside a closed paper gift bag and a folded handkerchief on a dark wooden dresser, soft side light, deep red and gold tones

Quà hiện vật nên ghi bằng mô tả, không ép ra tiền: vàng ghi loại vàng, món và khối lượng theo chỉ hoặc phân; đồ dùng ghi tên món, đặc điểm phân biệt và số lượng; quà kèm phong bì thì tách hai dòng. Nếu nhà mình muốn có con số để tham khảo khi đáp lễ, ghi riêng ở ghi chú kèm chữ "ước" và năm ước.

Hiện vật là phần hay bị ghi sơ sài nhất trong sổ hiếu hỉ, kiểu "một món quà" hay "vàng". Mấy năm sau, không ai nhớ đó là nhẫn hay dây chuyền, một chỉ hay nửa chỉ. Bài này hướng dẫn cách ghi từng loại quà sao cho đủ để nhận ra và đối chiếu; chuyện có nên quy hiện vật ra tiền khi đáp lễ được bàn kỹ ở chuyên mục tân gia và dịp khác.

Vì sao hiện vật khó ghi hơn tiền

Tiền có con số, ghi một lần là rõ. Hiện vật thì không. Một bộ chén có thể là quà rất trân trọng hoặc chỉ là món tiện tay; một chiếc nhẫn có thể là vàng ta hay vàng tây, nặng một chỉ hay nửa chỉ. Người nhận thường không biết chính xác giá trị, và cũng không nên đi hỏi. Vì vậy nhiều nhà chọn cách ghi "quà" rồi thôi, và sổ mất đi đúng phần thông tin mà sau này cần.

Thêm một khó khăn nữa: giá trị hiện vật thay đổi theo thời gian theo những cách rất khác nhau. Đồ gia dụng mất giá sau vài năm, còn vàng thì giá thay đổi theo thị trường. Nếu sổ ghi "quà trị giá chừng một triệu" cho một món vàng, mười năm sau con số đó gần như không còn ý nghĩa gì để tham khảo.

Cách khắc phục là ghi theo đặc điểm của chính món quà, thứ không đổi theo thời gian: tên món, chất liệu, khối lượng, số lượng. Từ đặc điểm đó, mỗi lần cần thì nhà mình tự hình dung lại giá trị theo thời điểm đó. Sổ ghi sự thật, còn việc cân nhắc để lại cho lúc đáp lễ.

Cách mô tả từng loại hiện vật trong sổ

Bảng sau tổng hợp những loại quà mừng phổ biến và những gì nên ghi cho mỗi loại. Các món trong bảng chỉ là ví dụ minh hoạ.

Loại quàNên ghiVí dụ dòng ghi
Vàng, trang sứcMón (nhẫn, bông tai, dây chuyền, lắc), loại vàng nếu biết, khối lượng theo chỉ hoặc phânMột đôi bông tai vàng ta, nửa chỉ
Đồ gia dụngTên món, chất liệu hoặc đặc điểm phân biệt, số lượngBộ nồi inox năm chiếc
Đồ trang tríTên món, kích cỡ ước, chất liệuTranh thêu khung gỗ cỡ vừa
Cây, hoaLoại cây, chậu hay giỏ, dịp nào thường tặngChậu cây phát lộc, chậu sứ
Đồ cho em béMón, cỡ hoặc độ tuổi dùngBộ quần áo sơ sinh ba bộ
Phiếu quà, thẻ mua hàngLoại phiếu, mệnh giá ghi trên phiếu, hạn dùngPhiếu quà một mệnh giá, hạn sáu tháng

Với phiếu quà có mệnh giá in sẵn, ghi đúng mệnh giá như ghi tiền, vì đó là con số người tặng chủ động chọn. Với các món khác, đừng tự gán giá trị vào cột số tiền; giữ cột này cho mô tả.

Ghi vàng mừng: vài điểm riêng

Ghi khối lượng theo đơn vị quen dùng. Ở nhiều nơi người ta tính vàng theo chỉ và phân (một chỉ bằng mười phân). Ghi đúng như cách người tặng nói hoặc như ghi trên giấy đi kèm, không tự đổi sang gam nếu nhà mình không quen.

Ghi loại vàng nếu có thông tin. Vàng ta, vàng tây, vàng trắng có giá trị khác nhau rõ rệt. Nếu trên hộp hoặc giấy kèm có ghi loại vàng, ghi lại. Không biết thì để "chưa rõ loại", đừng đoán.

Ghi ai được tặng. Vàng mừng cưới thường được trao trực tiếp cho cô dâu hoặc chú rể trong lễ. Ghi rõ "tặng cô dâu" hay "tặng hai cháu", vì về sau món vàng đó thuộc về ai trong gia đình nhỏ là chuyện của gia đình đó; sổ chỉ cần ghi đúng người được trao lúc nhận.

Giữ giấy tờ đi kèm. Hoá đơn hoặc phiếu kèm theo món vàng nên cất cùng chỗ với món vàng, không kẹp vào sổ. Sổ chỉ ghi "có phiếu kèm" để biết tìm.

Không ghi giá vàng hôm nhận. Giá vàng thay đổi liên tục; ghi một con số giá vào sổ chỉ làm người đọc sau hiểu lầm. Khi cần cân nhắc đáp lễ, nhà mình tự tham khảo theo thời điểm đó.

Quà kèm phong bì, quà gửi thay và quà góp chung

Ba trường hợp này hay làm sổ bị lẫn. Ghi theo thứ tự sau:

  1. Quà kèm phong bì: tách hai dòng cùng tên người, một dòng cho phong bì có số tiền, một dòng cho hiện vật có mô tả. Đánh dấu hai dòng là "cùng một lần mừng" bằng một ký hiệu ở ghi chú.
  2. Quà gửi thay: ghi tên người tặng thật ở cột họ tên, và tên người mang đến ở ghi chú. Khi đáp lễ, nhà mình đáp cho người tặng, không phải người mang hộ.
  3. Quà góp chung của nhóm: ghi một dòng cho cả nhóm, tên người đại diện, và danh sách người góp nếu biết. Nếu nhóm có ghi rõ mỗi người góp bao nhiêu thì không cần ghi chi tiết từng phần; chỉ cần biết ai có tên trong nhóm.
  4. Quà đến sau tiệc: ghi ngày thực nhận, không ghi ngày tiệc, và ghi chú "gửi sau". Có những người không dự được nên gửi quà sau vài tuần; ngày nhận thật giúp đối chiếu khi họ nhắc lại.

Nguyên tắc chung là mỗi lần nhận một dòng, mỗi dòng một người hoặc một nhóm rõ ràng. Gộp nhiều thứ vào một dòng thì lúc ghi nhanh nhưng lúc tra rất chậm.

Kiểm đếm hiện vật sau tiệc như kiểm phong bì

Phong bì thì ai cũng nhớ bóc và ghi, còn quà hiện vật thường bị dồn vào một góc phòng, vài tuần sau mới mở và lúc đó không còn biết món nào của ai. Nên kiểm đếm quà ngay trong buổi ghi sổ, theo thứ tự sau:

  1. Gom tất cả quà về một chỗ, kể cả túi quà để ở nhà người thân hoặc gửi lại ở nơi tổ chức tiệc. Hỏi người đón khách xem có ai gửi quà nhờ cất hộ không.
  2. Trước khi bóc giấy gói, tìm thiệp hoặc mảnh giấy ghi tên người tặng. Thiệp thường kẹp trong túi hoặc dán trên hộp; tách ra là mất dấu ngay.
  3. Mở từng món, một người đọc tên người tặng và mô tả món quà, một người ghi vào sổ. Ghi xong mới mở món tiếp theo, không mở cả loạt rồi mới ghi.
  4. Món nào không có thiệp thì ghi "chưa rõ người tặng", mô tả kỹ món quà và chụp một tấm ảnh. Hỏi lại cô dâu chú rể, người đón khách hoặc xem lại ảnh tiệc xem ai cầm món đó vào.
  5. Cuối buổi, đếm số món quà đã ghi và ghi số đó ở dòng tổng của dịp, cạnh tổng tiền. Thiệp giữ lại kẹp chung một bì thư cất cùng sổ.

Làm theo thứ tự này, phần quà hiện vật cũng rõ ràng như phần phong bì, và những món không rõ người tặng thường chỉ còn rất ít.

Có nên ghi giá trị ước tính cho hiện vật không

Đây là chỗ các gia đình làm khác nhau, và không có cách nào là duy nhất đúng. Một số nhà không ghi giá trị ước tính, vì cho rằng quà là tấm lòng, không nên đặt giá. Một số nhà ghi một con số ước để khi đáp lễ có căn cứ, tránh đi quá lệch so với tình cảm người ta đã dành cho mình.

Nếu nhà mình chọn ghi, hãy làm cho rõ đó chỉ là ước tính của người nhận. Đặt con số ở cột ghi chú, không ở cột số tiền; ghi chữ "ước" và năm ước, ví dụ giả định "ước khoảng 500 nghìn, năm ước…". Như vậy người đọc sau hiểu đây là ý của nhà mình vào thời điểm đó, không phải số người tặng đã nói.

Không nên tra giá trên mạng để định giá chính xác từng món quà. Việc đó vừa mất thời gian, vừa làm nghĩa tình nghiêng sang chuyện mua bán. Ước theo hiểu biết thông thường là đủ. Và dù có ghi hay không, khi đáp lễ cũng không cần đáp đúng bằng giá trị đó; mỗi nhà một hoàn cảnh, độ thân và tập quán nơi mình sống mới là điều quyết định.

Nếu đang ghi sổ trên bảng tính, có thể thêm một cột riêng "giá trị ước" để lọc và cộng tổng khi cần, nhưng vẫn giữ cột mô tả là cột chính.

Chụp ảnh quà để nhớ, nhưng giữ riêng

Với những món quà khó mô tả bằng chữ như tranh, đồ thủ công, đồ lưu niệm, một tấm ảnh chụp nhanh lúc mở quà giúp nhớ rất lâu. Ảnh nên chụp riêng món quà, không cần chụp người, và lưu trong một thư mục riêng của gia đình theo tên dịp. Trong sổ, cột ghi chú chỉ cần ghi "có ảnh" để biết mà tìm.

Không đăng ảnh quà kèm tên người tặng lên mạng xã hội. Có người không muốn món quà của mình bị đem ra so sánh, có người tặng quà giá trị và không muốn ai biết. Ảnh là để nhà mình nhớ, không phải để khoe hay cảm ơn công khai, trừ khi người tặng đồng ý.

Cuối cùng, hiện vật có thể bị dùng hỏng, cho đi hoặc thất lạc theo thời gian. Điều đó không sao; dòng trong sổ vẫn giữ nguyên, vì nó ghi lại tấm lòng người tặng vào ngày đó, không phải tình trạng món đồ hôm nay. Đó cũng là lý do sổ nên ghi mô tả đủ ngay từ lúc nhận.

Câu hỏi thường gặp

Vàng mừng cưới ghi vào sổ thế nào?

Ghi món (nhẫn, bông tai, dây chuyền), loại vàng nếu biết, khối lượng theo chỉ hoặc phân như cách người tặng nói, và ghi rõ trao cho ai. Không ghi giá vàng hôm nhận vì giá thay đổi liên tục, con số đó sẽ gây hiểu lầm về sau.

Có nên quy quà hiện vật ra tiền khi ghi sổ không?

Không nên đặt số quy đổi vào cột số tiền. Ghi mô tả món quà là chính; nếu muốn có số tham khảo khi đáp lễ thì ghi riêng ở ghi chú kèm chữ ước và năm ước, để người đọc sau hiểu đó chỉ là ước tính của nhà mình.

Khách vừa mừng tiền vừa tặng quà thì ghi một dòng hay hai dòng?

Nên ghi hai dòng cùng tên người: một dòng phong bì có số tiền, một dòng hiện vật có mô tả, và đánh dấu hai dòng là cùng một lần mừng. Tách ra giúp cộng tổng tiền chính xác và vẫn không quên phần quà.

Quà do người khác mang đến hộ thì ghi tên ai?

Ghi tên người tặng thật ở cột họ tên, còn tên người mang hộ đặt ở ghi chú. Khi đến lượt đáp lễ, nhà mình đáp cho người tặng; người mang hộ chỉ là người nối mối và có thể giúp liên lạc.

Có nên chụp ảnh quà cưới để lưu cùng sổ không?

Nên chụp những món khó mô tả bằng chữ, lưu trong thư mục riêng của gia đình theo tên dịp và ghi "có ảnh" trong sổ. Không đăng ảnh quà kèm tên người tặng lên mạng khi chưa được họ đồng ý.

Phiếu quà, thẻ mua hàng ghi vào sổ ra sao?

Ghi như tiền theo mệnh giá in trên phiếu, vì đó là con số người tặng chủ động chọn, kèm loại phiếu và hạn dùng ở ghi chú. Nhớ dùng trước hạn để không phí tấm lòng người tặng.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138