NghiaTinh.comNghĩa Tình
Tân gia, đầy tháng, mừng thọ và dịp khác

Thăm ốm, ra viện có ghi sổ không và đáp lại tình cảm ra sao

Người đến thăm ốm, gửi tiền bồi dưỡng khi nằm viện có nên ghi sổ không, ai ghi, ghi những gì mà vẫn giữ kín chuyện bệnh tình, và đáp lại tình cảm ấy khi nào, ra sao.

Vietnamese daughter sitting by a hospital window holding a small notebook, fruit basket and thermos on the bedside table, patient resting out of focus, side angle, pale morning light

Thăm ốm, ra viện không phải dịp hiếu hỉ theo nghĩa mừng, nhưng nhiều gia đình vẫn ghi một dòng ngắn: ai đến thăm, gửi gì, ngày nào, để sau này nhớ mà thăm lại khi nhà họ có người ốm. Ghi nhẹ, không cần chi tiết như sổ cưới, và tuyệt đối không ghi chuyện bệnh tình vào sổ.

Khi người nhà nằm viện, mọi người trong nhà đều mệt, khách đến thăm rải rác cả tuần, người gửi tiền bồi dưỡng, người mang sữa, trái cây. Không ghi thì sau đợt điều trị gần như không ai nhớ ai đã đến. Bài này bàn chuyện ai ghi, ghi gì, cách nói lời cảm ơn khi ra viện, và cách đáp lại tình cảm ấy cho phải, không biến việc thăm hỏi thành món nợ phải trả ngay.

Có nên ghi sổ thăm ốm hay không

Quan niệm mỗi nhà một khác. Có nhà cho rằng thăm ốm là tình cảm tự nhiên, ghi chép là khách sáo. Có nhà, nhất là ở nông thôn, lại coi tiền thăm ốm như một khoản nghĩa tình cần nhớ, vì người ta đến lúc mình khó khăn nhất. Cả hai cách nghĩ đều có lý, không có đúng sai.

Nếu chọn ghi, lý do tốt nhất là để nhớ, không phải để trả. Người bệnh và người chăm thường mệt mỏi, lo lắng, gặp khách trong trạng thái không tỉnh táo, rất dễ quên. Vài tháng sau, khi nghe tin một người quen nằm viện, mình muốn biết họ từng đến thăm nhà mình không để đi thăm lại cho phải. Một cuốn sổ nhỏ hoặc một ghi chú trên điện thoại là đủ.

Một lý do nữa để ghi là sự công bằng giữa các con. Khi bố mẹ nằm viện, các anh chị em thay nhau trực, mỗi người tiếp một nhóm khách khác nhau. Không có chỗ ghi chung thì mỗi người chỉ biết phần mình, và việc cảm ơn sau này dễ thiếu sót với chính những người quen của bố mẹ mà không ai trong các con nhận ra.

Điều nên tránh là ghi theo kiểu sổ nợ: cột "đã trả", cột "còn thiếu". Thăm ốm không phải món nợ phải trả ngay khi người ta chưa có ai ốm. Cột đáp lại nên để trống và chỉ điền khi đã đi thăm lại hoặc đã có dịp giúp đỡ nhà họ.

Ai ghi khi người nhà đang nằm viện

Người trực viện ghi nhanh trên điện thoại. Người ở lại chăm bệnh thường là người gặp khách. Sau mỗi lượt khách về, ghi một dòng ngắn trong ghi chú điện thoại: tên, quan hệ, mang gì. Mất chưa tới một phút nhưng tránh được việc quên sạch sau đợt điều trị.

Người ở nhà nhận gửi hộ thì báo vào nhóm gia đình. Có người không vào viện được, mang quà hay phong bì đến nhà. Người ở nhà nhắn ngay vào nhóm tin nhắn gia đình, người trực viện chép chung vào một chỗ.

Không nhờ người bệnh nhớ. Người đang điều trị cần nghỉ ngơi. Đừng hỏi người bệnh "hôm qua ai đến thăm" để ghi sổ; nếu họ tự kể thì ghi lại, còn không thì để người nhà lo. Cũng đừng đem chuyện ai đến ai không ra bàn bên giường bệnh; người đang yếu rất dễ chạnh lòng khi nghe nhắc một người thân mãi chưa thấy ghé.

Sau khi ra viện, một người gom lại. Khi người bệnh đã về nhà ổn định, một người gom các ghi chú rời rạc từ nhiều điện thoại về sổ chung, đọc lại cho người bệnh nghe khi họ đã khoẻ để họ biết ai đã quan tâm mình.

Ghi gì và không ghi gì

Sổ thăm ốm nên gọn hơn nhiều so với sổ cưới hay sổ tang. Bảng dưới gợi ý; ví dụ là ví dụ giả định.

Nên ghiVí dụ giả địnhKhông nên ghi
Ngày thămThứ ba tuần thứ hai nằm việnGiờ giấc chi tiết từng lượt
Tên và quan hệCô H., bạn cùng xóm của mẹNhận xét về người thăm
Đến thăm hay gửi qua người khácGửi qua chị dâuLý do vì sao họ không đến
Gửi gìPhong bì 300 nghìn và hộp sữaƯớc giá trị từng hộp sữa, giỏ trái cây
Ghi chú việc cần làmCảm ơn khi mẹ khoẻTên bệnh, kết quả xét nghiệm, tiên lượng

Cột cuối cùng là điều quan trọng nhất. Bệnh tình là chuyện riêng tư nhạy cảm của người bệnh. Cuốn sổ có thể được nhiều người trong nhà đọc, có khi được con cháu đọc lại sau nhiều năm, nên không ghi tên bệnh, không ghi phác đồ hay thuốc men. Những thông tin đó nằm ở hồ sơ y tế và chỉ người bệnh, bác sĩ và người được người bệnh cho phép mới nên biết.

Lời cảm ơn khi ra viện: nói gì và nói lúc nào

Khi người bệnh đã về nhà và ổn định, gia đình nên báo tin cho những người đã thăm hỏi. Một tin nhắn ngắn hoặc một cuộc gọi là đủ: báo người nhà đã về, cảm ơn họ đã đến thăm hay gửi quà, và hẹn khi khoẻ hẳn sẽ ghé chơi. Với người lớn tuổi trong họ hàng, nên đến tận nhà cảm ơn thay vì nhắn tin.

Mẫu câu tham khảo, chỉnh lại theo cách nói của nhà mình: "Mẹ cháu về nhà rồi ạ, đang ăn uống được, cả nhà cảm ơn cô chú hôm trước vào viện thăm. Khi nào mẹ khoẻ hẳn, con đưa mẹ sang chơi." Câu này không nhắc tới quà hay tiền, chỉ ghi nhận tấm lòng.

Ở một số nơi có tục mời cơm những người đã thăm hỏi sau khi người bệnh khỏi. Đây là tập quán tuỳ vùng, không bắt buộc. Nếu nhà làm, giữ bữa cơm giản dị; ra viện không phải dịp để tổ chức linh đình hay nhận thêm quà. Nếu người bệnh vẫn còn phải điều trị dài ngày, lời cảm ơn có thể gửi sớm hơn mà không cần đợi khỏi hẳn.

Đáp lại tình cảm thăm ốm cho phải

Cách đáp lại tự nhiên nhất là khi nhà người ta có người ốm, mình cũng đến thăm. Không cần đợi đúng dịp nằm viện; nghe tin họ mệt, ghé hỏi thăm là đủ. Mức quà, phong bì khi đi thăm lại nên tương đương tấm lòng họ đã đến, có tính tới thời giá và hoàn cảnh hiện tại, không cần đúng con số cũ.

Điều nên tránh là trả lại tiền thăm ốm ngay sau khi ra viện, hoặc mang quà sang nhà người ta trong tuần đó "cho sòng phẳng". Làm vậy dễ khiến người thăm hiểu rằng mình không muốn nhận tình cảm của họ. Tiền thăm ốm được gửi để giúp lúc khó khăn; nhận và nhớ là đúng ý người gửi.

Với người đã giúp nhiều hơn mức thăm hỏi thông thường, như trông bệnh thay một đêm, đưa đón đi khám, cho mượn tiền chi phí viện, thì ghi riêng một dòng trong sổ. Khoản mượn tiền thì ghi rõ là mượn, ngày mượn, đã trả chưa, tách khỏi tiền thăm hỏi. Những việc giúp sức này không quy ra tiền được; khi họ cần, mình có mặt.

Người ốm dài ngày: khách đến nhiều đợt thì ghi sao

Ghi theo người, đánh dấu số lần. Với người bệnh điều trị nhiều tháng, có người thân đến thăm năm, bảy lần. Không cần mỗi lần một dòng; ghi một dòng cho người đó và thêm ngày các lần đến vào ô ghi chú. Khi đáp lại, mình biết họ đã đồng hành bền bỉ thế nào.

Tách người thăm một lần với người giúp thường xuyên. Người đến một lần mang theo quà thăm hỏi khác với người tuần nào cũng ghé nấu cháo, trông đêm. Nhóm sau nên có một ghi chú riêng, vì về sau gia đình thường muốn cảm ơn họ theo cách đặc biệt hơn.

Ghi những lần thăm qua điện thoại. Người ở xa không về được thường gọi hỏi thăm nhiều lần, có khi gửi tiền qua chuyển khoản. Những cuộc gọi ấy cũng là tình cảm; ghi lại tên và khoảng thời gian họ thường hỏi thăm để khi gặp lại, mình nhắc được lời cảm ơn cụ thể.

Rà lại danh sách mỗi tháng. Điều trị kéo dài thì người chăm dễ kiệt sức và bỏ dở ghi chép. Mỗi tháng một lần, một người trong nhà xem lại danh sách, bổ sung chỗ thiếu, gửi lời cảm ơn những người mới đến. Không cần đợi đến khi khỏi bệnh mới cảm ơn tất cả một lượt.

Khi người bệnh không qua khỏi

Có những đợt nằm viện kết thúc bằng tang lễ. Lúc ấy, sổ thăm ốm trở thành phần đầu của sổ tang. Những người từng đến thăm khi người mất còn nằm viện là người đã đồng hành với gia đình đến phút cuối, và gia đình thường muốn nhớ điều ấy.

Không nên gộp tiền thăm ốm vào tiền phúng viếng. Giữ hai trang riêng, trang thăm ốm ghi trước, trang tang ghi sau. Khi đi đáp lễ, gia đình sẽ thấy một người có thể đã đến cả hai lần, và lời cảm ơn khi ấy cần nhắc tới cả hai.

Ở nhiều nơi, khi đi đáp lễ một đám tang, người ta thường nhớ cả việc nhà kia đã đến thăm người bệnh lúc còn sống. Vì thế ghi rõ trang thăm ốm giúp con cháu hiểu đầy đủ ai đã ở bên gia đình, chứ không chỉ ai đến viếng.

Trong những ngày đầu sau tang, không ai đủ sức ngồi chép sổ. Cứ giữ nguyên các ghi chú trên điện thoại, đợi qua những ngày khó khăn nhất rồi mới gom lại. Việc này không có hạn chót, nghĩa tình cũng không vì chậm vài tuần mà mất đi.

Câu hỏi thường gặp

Đi thăm người ốm có cần ghi sổ như đám cưới không?

Không cần chi tiết như sổ cưới. Nhiều gia đình chỉ ghi một dòng ngắn: ai đến, ngày nào, gửi gì, để sau này nhớ mà thăm lại khi nhà họ có người ốm. Có nhà không ghi, đó cũng là lựa chọn bình thường.

Có nên trả lại tiền thăm ốm sau khi ra viện không?

Thường không nên trả ngay, vì người gửi muốn giúp lúc khó khăn và trả lại dễ bị hiểu là từ chối tình cảm. Nhận, cảm ơn và nhớ để khi nhà họ có người ốm thì đến thăm lại là cách hợp lẽ hơn.

Ghi sổ thăm ốm có nên ghi tên bệnh không?

Không nên. Bệnh tình là chuyện riêng tư của người bệnh, sổ nghĩa tình có thể nhiều người trong nhà đọc. Chỉ ghi ngày, người thăm, món gửi và việc cần làm như cảm ơn hay thăm lại.

Ra viện có cần làm tiệc cảm ơn người đã thăm không?

Không bắt buộc. Một tin nhắn, cuộc gọi hoặc đến tận nhà cảm ơn người lớn tuổi là đủ. Nơi có tục mời cơm thì giữ bữa cơm giản dị, không nên tổ chức linh đình hay nhận thêm quà.

Người cho mượn tiền chi phí viện có ghi chung với tiền thăm ốm không?

Nên tách riêng. Khoản mượn ghi rõ là mượn, ngày mượn và đã trả chưa; tiền thăm hỏi là tình cảm, không phải nợ. Gộp chung dễ dẫn tới nhầm lẫn và mất lòng về sau.

Ai nên ghi sổ khi người nhà đang nằm viện?

Người trực viện ghi nhanh trên điện thoại sau mỗi lượt khách, người ở nhà báo vào nhóm gia đình khi có người gửi hộ. Không nên bắt người bệnh nhớ và ghi.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138