NghiaTinh.comNghĩa Tình
Sổ tang và tiền phúng viếng

Tiền phúng viếng đồng nghiệp, hàng xóm: cân nhắc dựa vào điều gì

Phúng viếng đồng nghiệp và hàng xóm khác với họ hàng: quỹ chung và khoản riêng, độ thân ở chỗ làm, lệ của tổ dân phố, đi chung phong bì nhóm và cách ghi vào sổ nhà mình.

Group of Vietnamese office workers in plain shirts walking together through a quiet alley toward a house with a funeral tent, seen from behind, overcast midday

Với đồng nghiệp và hàng xóm, khoản phúng viếng nên quyết dựa trên bốn điều: nơi mình làm hoặc sống đã có quỹ chung chưa, độ thân thật giữa mình và người đó, người mất là ai với họ, và họ từng đến với nhà mình thế nào. Khác với họ hàng, quan hệ đồng nghiệp và hàng xóm thường có một lớp tập thể đi trước, khoản riêng chỉ là phần thêm.

Nhiều người bối rối vì không biết đã góp quỹ chung rồi có phải đi riêng nữa không, đi chung với nhóm thì góp bao nhiêu, hàng xóm mới chuyển đến thì thế nào. Bài này không đưa ra con số chuẩn, mà gợi ý cách nghĩ cho từng trường hợp hay gặp. Mọi con số là ví dụ giả định.

Khác gì so với họ hàng

Với họ hàng, mối quan hệ kéo dài qua nhiều đời, sổ tang và sổ mừng ghi lại cả chuỗi qua lại, và người ta có xu hướng đáp lễ tương xứng từng lần. Với đồng nghiệp và hàng xóm, quan hệ ngắn hơn và thay đổi nhanh hơn: người ta chuyển việc, chuyển nhà, và nhiều mối quan hệ không qua nổi vài năm.

Vì vậy, nhiều cơ quan, tổ dân phố đã có quỹ hiếu hỉ chung, mỗi người góp đều hằng tháng hoặc hằng năm, khi có việc thì tập thể đi một phong bì, một vòng hoa. Khoản chung này giúp ai cũng có phần, không ai bị quên, và người mới đến cũng không phải bỡ ngỡ.

Điểm khác thứ hai là sổ. Với họ hàng, nhà mình gần như chắc chắn có dòng ghi. Với đồng nghiệp, hàng xóm, nhiều khi nhà mình chưa có dịp nào để họ đến, sổ trống. Khi đó, quyết định dựa nhiều vào độ thân hiện tại hơn là vào lịch sử.

Đồng nghiệp: quỹ chung và khoản riêng

Đã có quỹ chung. Nếu cơ quan đã có quỹ hiếu hỉ và tập thể đã đi viếng, phần của bạn đã có trong đó. Đi thêm khoản riêng là tuỳ độ thân, không bắt buộc. Với đồng nghiệp chỉ biết mặt, phần chung là đủ.

Đồng nghiệp làm cùng nhóm, cùng phòng. Nhiều người đi thêm khoản riêng hoặc góp với cả nhóm một phong bì riêng của nhóm. Đây là phần thể hiện tình cảm gần gũi hơn mức chung của cơ quan.

Đồng nghiệp thân như bạn. Quan hệ đã vượt ra ngoài chỗ làm, có đi lại giữa hai gia đình. Lúc này nên nghĩ như với bạn bè thân: đến viếng riêng, có thể cả vợ chồng cùng đi, và ghi vào sổ nhà mình như một mối quan hệ gia đình.

Công ty nhỏ, không có quỹ. Không có quỹ thì thường mọi người tự rủ nhau góp. Người đứng ra gom nên ghi lại danh sách ai góp bao nhiêu, đưa phong bì chung kèm danh sách tên để gia đình đồng nghiệp biết những ai đã có lòng.

Người mất là ai với đồng nghiệp

Một yếu tố hay bị bỏ qua là quan hệ giữa người mất và đồng nghiệp của bạn. Bố mẹ ruột, vợ chồng, con của đồng nghiệp là những trường hợp tập thể cơ quan thường đi viếng. Ông bà, anh chị em, bố mẹ vợ hoặc bố mẹ chồng thì tuỳ nơi, có cơ quan đi, có cơ quan chỉ gửi lời chia buồn.

Nếu cơ quan đi theo lệ chung, bạn theo lệ đó. Nếu cơ quan không đi, nhưng bạn thân với đồng nghiệp ấy, bạn có thể đi riêng hoặc rủ vài người cùng nhóm. Trong trường hợp người mất là chính đồng nghiệp của bạn, tập thể thường đi đầy đủ, và những người làm việc gần gũi với người đã khuất nên cố gắng có mặt, kể cả khi phải đi xa về quê họ.

Một điều tế nhị: khi đồng nghiệp đang trong thời gian thử việc, mới vào, hoặc sắp nghỉ, nhiều người băn khoăn có đi không. Câu trả lời đơn giản là nếu biết tin và có quen mặt, đến thắp nén hương hoặc góp theo nhóm luôn là việc đúng; không ai trách vì đã quá chu đáo.

Hàng xóm: lệ khu phố và độ gần gũi

Hàng xóm là quan hệ có hai lớp: lớp tập thể theo tổ dân phố, khu dân cư, và lớp riêng giữa hai nhà. Bảng dưới gợi ý cách nghĩ, các khoản ghi là ví dụ giả định:

Tình huốngCách nghĩGhi chú
Tổ dân phố có quỹ, tổ đã đi viếngPhần của nhà mình đã có trong quỹ chungĐến thắp hương nếu quen mặt
Hàng xóm sát vách, qua lại hằng ngàyĐi riêng, đến sớm, hỏi có cần giúp gìGiúp việc là phần đáp nghĩa quý nhất
Hàng xóm cùng ngõ, chỉ chào hỏiĐến viếng, góp phần vừa phảiKhông cần so với nhà sát vách
Hàng xóm mới chuyển đếnĐến thắp hương, góp phần nhỏLà dịp để hai nhà quen biết
Hàng xóm cũ đã chuyển điTra sổ, xét quan hệ còn giữ hay khôngNếu còn liên lạc, đến viếng như cũ

Ở nông thôn, lệ làng thường rõ hơn: mỗi hộ góp một phần nhất định, có thể là tiền, gạo hoặc công. Người mới về làng nên hỏi người lớn tuổi về lệ ấy, để vừa đúng tập quán vừa không làm khó nhà mình.

Đi chung một phong bì nhóm

Khi nào nên đi chung. Khi cả nhóm có quan hệ tương đương với người có tang, như cùng phòng, cùng tổ, cùng lớp cũ. Đi chung giúp phong bì trang trọng hơn và không ai bị lẻ.

Thống nhất mức góp. Người đứng ra gom nên đề xuất một mức góp ví dụ giả định như mỗi người 100 nghìn đồng, nhưng để ngỏ cho ai muốn góp thêm hoặc đang khó khăn góp ít hơn. Không công khai ai góp bao nhiêu trong nhóm chat.

Ghi danh sách tên. Kèm phong bì một tờ giấy nhỏ ghi tên nhóm và tên những người góp, để gia chủ biết những ai đã có lòng. Không ghi số tiền từng người trên tờ giấy ấy.

Người góp ghi vào sổ nhà mình. Mỗi người góp nên ghi vào sổ nhà mình: ngày, người mất, gia đình đồng nghiệp nào, góp qua nhóm nào, khoản góp. Sau này đồng nghiệp ấy có đi lại nhà mình thì có căn cứ.

Họ từng đến với nhà mình: sổ vẫn là điểm tựa

Dù là đồng nghiệp hay hàng xóm, nếu người đó từng đến viếng hoặc mừng nhà mình, dòng trong sổ vẫn là điểm tựa tốt nhất. Một đồng nghiệp từng đến viếng mẹ bạn, ở lại đến lúc đưa tang, thì khi bố đồng nghiệp ấy mất, bạn nên đi riêng, đến viếng trực tiếp, không chỉ dựa vào phần của quỹ chung.

Ngược lại, nếu năm xưa bạn chỉ nhận được phần của tập thể cơ quan, không có ai đến riêng, thì nay đáp lại qua tập thể cũng là tương xứng. Điều này không có nghĩa là tính toán, mà là giữ cho mối quan hệ đi đúng nhịp của nó.

Với những người đã đến với nhà mình trong những lúc khó khăn nhất, ví dụ một hàng xóm trông nhà giúp suốt mấy ngày tang, phần nghĩa ấy nên được nhớ lâu và đáp lại bằng sự có mặt, sự giúp đỡ, chứ không chỉ bằng phong bì.

Khi nhà mình đang khó khăn hoặc đám dồn dập

Ở những cơ quan đông người, có tháng liền mấy đám hiếu, cộng thêm đám cưới cuối năm, khoản chi hiếu hỉ của một gia đình bình thường có thể vượt quá khả năng. Lúc này, cách hợp lý là dựa nhiều hơn vào lớp tập thể: góp đủ quỹ chung, đi chung phong bì với nhóm, chỉ đi riêng với những người thật sự thân hoặc đã từng đến với nhà mình.

Với hàng xóm, nếu nhà mình đang khó khăn, sự có mặt và giúp sức có giá trị không kém phong bì. Đến sớm, phụ dọn dẹp, trông xe, nấu nước, đi đưa tang, là những việc gia chủ rất cần mà không phải ai cũng làm. Phần góp tiền có thể nhỏ, miễn là thật lòng.

Không nên vay mượn để đi viếng cho bằng người khác, cũng không nên vì ngại mà tránh mặt. Người có tang hiểu hơn ai hết rằng mỗi nhà một hoàn cảnh; điều họ nhớ là ai đã có mặt bên họ. Ghi vào sổ nhà mình đúng như những gì đã làm, kể cả phần công sức, để sau này khi có điều kiện hơn, nhà mình biết nên đáp lại người nào cho xứng.

Ghi vào sổ nhà mình cho rõ

Với quan hệ đồng nghiệp và hàng xóm, sổ của nhà mình cần thêm vài cột để mười năm sau còn hiểu: tên cơ quan hoặc tên tổ dân phố lúc đó, đồng nghiệp ấy làm cùng ai trong nhà mình, hàng xóm ấy ở số nhà nào hoặc ngõ nào vào thời điểm đó. Người ta chuyển việc, chuyển nhà, và chỉ sau vài năm cái tên trần trong sổ sẽ không còn gợi nhớ được gì.

Nên ghi rõ nhà mình đã đi bằng hình thức nào: qua quỹ chung, qua nhóm, hay đi riêng, kèm khoản tương ứng. Nếu đi cả qua quỹ chung và đi riêng, ghi hai dòng. Cách ghi này giúp những lần sau không phải băn khoăn "lần trước mình đã góp riêng chưa".

Sổ có tên đồng nghiệp, hàng xóm kèm số tiền là thông tin riêng tư. Chỉ người trong nhà xem, không chụp gửi lên nhóm chung, kể cả khi muốn khoe sự chu đáo của nhà mình.

Mỗi năm một lần, nhân dịp cuối năm, lướt lại phần đồng nghiệp và hàng xóm trong sổ, đánh dấu những ai đã chuyển đi, những ai vẫn còn qua lại. Việc nhỏ này giúp cuốn sổ phản ánh đúng các mối quan hệ đang sống của gia đình, không chỉ là danh sách tên cũ.

Câu hỏi thường gặp

Đã góp quỹ hiếu hỉ cơ quan thì có phải phúng viếng riêng nữa không?

Không bắt buộc. Phần của bạn đã nằm trong khoản tập thể. Đi thêm khoản riêng tuỳ độ thân: đồng nghiệp chỉ biết mặt thì phần chung là đủ, đồng nghiệp cùng nhóm hoặc thân như bạn thì nhiều người đi thêm.

Bố mẹ của đồng nghiệp mất thì có nên đi viếng không?

Thường tập thể cơ quan sẽ đi viếng khi bố mẹ ruột, vợ chồng hoặc con của đồng nghiệp mất. Bạn theo lệ chung của cơ quan; nếu thân với đồng nghiệp ấy, có thể đi riêng hoặc rủ cả nhóm cùng đi.

Hàng xóm mới chuyển đến có tang thì có cần đi viếng không?

Nên đến thắp hương và góp một phần nhỏ nếu đã quen mặt. Đây cũng là dịp để hai nhà quen biết nhau. Nếu tổ dân phố đã có quỹ chung, phần của nhà mình đã có trong đó.

Đi chung phong bì với nhóm đồng nghiệp thì góp bao nhiêu?

Người gom nên đề xuất một mức góp chung để ai cũng dễ theo, nhưng để ngỏ cho người muốn góp thêm hoặc đang khó khăn. Không công khai số tiền từng người, chỉ ghi tên những người góp kèm phong bì.

Công ty nhỏ không có quỹ hiếu hỉ thì phúng viếng đồng nghiệp thế nào?

Thường mọi người tự rủ nhau góp chung. Người đứng ra gom ghi lại danh sách người góp và khoản góp để minh bạch, đưa phong bì chung kèm danh sách tên để gia đình đồng nghiệp biết những ai đã có lòng.

Phúng viếng đồng nghiệp có cần ghi vào sổ nhà mình không?

Nên ghi, kèm tên cơ quan, người đồng nghiệp làm cùng ai trong nhà, hình thức đi qua quỹ chung hay đi riêng. Người ta chuyển việc nhanh, ghi rõ giúp nhiều năm sau vẫn nhận ra và đáp lễ đúng.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138