NghiaTinh.comNghĩa Tình
Tân gia, đầy tháng, mừng thọ và dịp khác

Sổ mừng đầy tháng, thôi nôi: ghi những gì và đáp lễ ra sao

Ghi sổ mừng đầy tháng, thôi nôi cho bé: tiền, vàng nhỏ, quần áo, đồ dùng; nên ghi chung sổ nhà hay sổ riêng của con; đáp lễ khi nhà người quen có em bé.

Young Vietnamese mother seated on a woven mat beside a sleeping baby in a bamboo cradle, small gift boxes and folded baby clothes around her, top-down view, soft morning window light

Sổ mừng đầy tháng, thôi nôi nên ghi đủ người mừng, quan hệ, món mừng (tiền, vàng nhỏ, quần áo, đồ dùng em bé) và một dòng cho biết món đó đã dùng hay đang cất cho con. Khi nhà người quen có em bé, mở trang này ra là biết ngày xưa họ đã nghĩ tới con mình thế nào để đi lại cho phải.

Đầy tháng và thôi nôi là hai dịp thường chỉ mời họ hàng gần và bạn bè thân, khách ít hơn đám cưới nhưng quà rất đa dạng và mang ý nghĩa riêng cho đứa trẻ. Bài này bàn chuyện nên ghi vào sổ chung của nhà hay lập trang riêng cho bé, cách ghi vàng và đồ dùng, quà của ông bà, và cách đáp lễ trong vòng các gia đình trẻ cùng lứa. Mọi con số là ví dụ giả định.

Đầy tháng, thôi nôi khác các dịp khác ở chỗ nào

Đám cưới là dịp của hai họ, tân gia là dịp của cả nhà, còn đầy tháng và thôi nôi là dịp của một đứa trẻ. Khách đến mừng thường là ông bà nội ngoại, cô dì chú bác, vài người bạn thân của bố mẹ bé và hàng xóm gần. Ở nhiều nơi, lễ đầy tháng còn gắn với nghi thức cúng mụ theo tập quán địa phương; việc cúng thế nào là chuyện văn hoá từng nhà, ở đây chỉ bàn phần ghi chép.

Quà cho em bé rất khác quà của người lớn. Có phong bì, có nhẫn hoặc lắc bạc, vàng nhỏ, có quần áo, chăn, khăn, có đồ dùng như xe đẩy, ghế ăn, có khi là một con heo đất hay một cuốn sách tranh. Nhiều món là đồ tiêu hao, vài tháng sau bé lớn không mặc vừa, chẳng ai nhớ ai đã tặng. Lại có những món được cất kỹ cho con tới khi trưởng thành.

Chính sự đa dạng ấy khiến sổ đầy tháng hay bị ghi thiếu: nhà chỉ ghi phong bì, bỏ qua hiện vật. Trong khi đó, khi bạn thân của bố mẹ bé có con, điều hai nhà hay nhắc lại lại chính là bộ quần áo đầu tiên hay chiếc lắc tay ngày nào.

Sổ chung của nhà hay trang riêng của con

Ghi vào sổ nghĩa tình chung của gia đình. Đây là cách đơn giản nhất. Dịp đầy tháng nằm cạnh tân gia, cưới hỏi, ai đi gì đều tra một chỗ. Hợp với nhà đã quen giữ sổ chung và vợ chồng cùng lo việc đáp lễ.

Mở thêm một trang riêng mang tên bé. Nhiều bố mẹ trẻ chọn ghi thêm một trang riêng cho con, chép lại các khoản từ dịp đầy tháng, thôi nôi, sinh nhật nhỏ những năm đầu. Trang này về sau có thể trao lại cho con như một ký ức: những ai đã đón mình đến với gia đình.

Cách kết hợp nhiều nhà đang dùng. Ghi đầy đủ vào sổ chung để phục vụ việc đáp lễ, rồi chép tóm tắt sang trang của bé, bỏ cột số tiền, chỉ giữ tên người mừng và món quà. Trang của con là kỷ niệm, không phải sổ tính toán.

Ai giữ sổ những tháng đầu. Mẹ bé thường mệt sau sinh, không nên ôm thêm việc ghi chép. Bố bé hoặc một người bà nên nhận việc này, ghi ngay khi nhận quà, rồi cuối tuần cùng mẹ đọc lại để bổ sung.

Ghi vàng, bạc và đồ dùng em bé cho rõ

Vàng và bạc nhỏ là món mừng em bé rất phổ biến, nhưng ghi sai cách lại thành rối. Bảng dưới gợi ý cách ghi từng loại; các ví dụ là ví dụ giả định.

Loại quàNên ghiKhông nên
Phong bì tiềnSố tiền, người mừng, ngàyGhi gộp "họ nội mừng" không rõ từng người
Vàng nhỏ (nhẫn, mặt dây)Loại, trọng lượng nếu biết, hình dángQuy ra tiền theo giá hôm đó
Bạc (lắc tay, lắc chân)Món gì, kiểu dáng, đang cất ở đâuBỏ qua vì nghĩ giá trị nhỏ
Quần áo, chăn khănMón gì, cỡ, màuKhông ghi vì đồ tiêu hao
Đồ dùng lớnTên món, có thể chụp ảnh kèmGhi chung chung "đồ cho bé"

Không nên quy vàng ra tiền khi ghi vì giá vàng thay đổi liên tục; mười năm sau nhìn con số cũ không còn ý nghĩa gì. Ghi loại và trọng lượng, khi cần đáp lễ thì so sánh bằng chính thứ đó hoặc theo mặt bằng lúc đáp. Với các món cất cho con, thêm một cột ghi nơi cất để không thất lạc qua những lần chuyển nhà.

Ghi ngay trong buổi lễ mà không làm phiền khách

Buổi đầy tháng thường ấm cúng, ít khách, nên không ai muốn đặt một bàn ghi sổ trang trọng như đám cưới. Vẫn có thể ghi đủ mà nhẹ nhàng theo các bước sau:

  1. Trước buổi lễ, bố bé chuẩn bị sẵn trang sổ hoặc một ghi chú trên điện thoại, kẻ các cột người mừng, quan hệ, món mừng, nơi cất.
  2. Khi khách trao quà, người nhận nói lời cảm ơn rồi đặt quà vào một chiếc giỏ hay một góc riêng, không mở trước mặt khách.
  3. Với phong bì, người nhận ghi nhanh tên lên mặt sau nếu khách chưa ghi, rồi bỏ chung vào một túi.
  4. Với hiện vật, dán mẩu giấy nhỏ ghi tên lên hộp hoặc gói, nhất là những món giống nhau như bộ quần áo sơ sinh, chăn ủ.
  5. Sau khi khách về, bố mẹ bé cùng mở quà, đọc giấy dán và chép vào sổ, ghi luôn món nào đem dùng ngay, món nào cất cho con.
  6. Hai ba ngày sau, đọc lại một lượt; ai trong nhà nhớ thêm điều gì thì bổ sung vào cột ghi chú.

Thôi nôi thường đông hơn đầy tháng vì có thêm bạn bè của bố mẹ bé, nên có thể nhờ thêm một người thân đứng gần cửa nhận quà. Việc ghi chép kín đáo, không đọc to tên ai mừng gì trước mặt mọi người, giữ cho buổi lễ đúng là ngày vui của bé.

Quà của ông bà nội ngoại có cần ghi không

Đây là câu hỏi nhiều cặp vợ chồng trẻ ngại hỏi. Ông bà mừng cháu đầu thường là khoản lớn nhất, có khi là một chỉ vàng hay cả cây vàng tuỳ điều kiện từng nhà. Ghi lại có bị xem là tính toán với bố mẹ mình không?

Mục đích ghi ở đây khác hẳn việc ghi để đáp lễ. Không ai đáp lễ ông bà theo kiểu người ngoài. Ghi lại để con lớn lên biết ông bà đã thương mình thế nào, và để vợ chồng minh bạch với nhau khi tài sản của con được hình thành từ hai phía nội ngoại. Nhiều mâu thuẫn trong nhà sinh ra chỉ vì vài năm sau không ai nhớ chiếc kiềng kia là của bên nội hay bên ngoại.

Cách làm nhẹ nhàng: ghi vào trang riêng của bé chứ không đưa vào bảng đáp lễ, không cần ghi số tiền nếu thấy không thoải mái, chỉ ghi món và người tặng. Với cô dì chú bác ruột thì ghi như khách bình thường, vì khi con của họ đầy tháng, nhà mình cũng cần biết để đi lại cho cân giữa anh chị em.

Đáp lễ trong vòng các gia đình trẻ cùng lứa

Bạn bè cùng tuổi thường lập gia đình và sinh con trong cùng một quãng vài năm, nên đầy tháng là dịp đáp lễ xoay vòng rất nhanh: tháng này mình mừng con nhà bạn, năm sau bạn mừng con nhà mình. Vòng xoay này khiến sổ đầy tháng có ích ngay chứ không đợi mười năm.

Nguyên tắc giữ mối: khi nhà bạn có em bé, mở sổ xem ngày con mình đầy tháng họ đã đến thế nào. Nếu họ mừng hiện vật, có thể đáp bằng hiện vật hợp với giai đoạn của bé nhà họ. Nếu họ mừng phong bì, đi lại tương đương theo mặt bằng hiện tại. Ví dụ giả định: hai năm trước bạn mừng con mình 500 nghìn, nay mặt bằng không đổi mấy thì đi lại ở mức gần như vậy là hợp lẽ, không cần nâng lên.

Trường hợp hay gặp là nhà bạn sinh con trước, nhà mình đã mừng; đến lượt nhà mình có bé, họ lại đang khó khăn và mừng nhẹ hơn. Lúc này không ghi chú gì kiểu trách móc, chỉ ghi đúng những gì nhận được. Nghĩa tình giữa bạn bè trẻ còn dài, một lần chênh không nói lên điều gì.

Những điều nên tránh khi giữ sổ cho con

Sổ mừng em bé là thứ nhạy cảm vì gắn với cả niềm vui lẫn tài sản của một đứa trẻ. Vài điều nên tránh:

  • Đăng ảnh vàng, phong bì kèm tên người mừng lên mạng xã hội. Ngoài chuyện riêng tư, việc phô ra những món có giá trị còn kéo theo rủi ro an toàn cho gia đình.
  • So sánh quà giữa bên nội và bên ngoại, giữa các anh chị em, nhất là nói trước mặt người lớn.
  • Dùng vàng mừng của con vào việc khác mà không ghi lại. Nếu buộc phải dùng, ghi rõ ngày, dùng vào việc gì, để sau này biết và bù lại cho con khi có điều kiện.
  • Để sổ ở nơi trẻ lớn hơn trong nhà dễ lấy chơi. Sổ nên cất cùng chỗ với giấy tờ quan trọng của gia đình.
  • Bỏ trống cột hiện vật vì nghĩ đồ em bé không đáng ghi. Những món nhỏ ấy là phần lớn cách người thân thể hiện tình cảm với con.

Đến khi con đủ lớn để hiểu, có thể cùng con mở trang sổ ấy, kể cho con nghe ai đã đến ngày con đầy tháng. Đó là cách dạy con chữ nghĩa tình bằng chính câu chuyện của mình.

Câu hỏi thường gặp

Đầy tháng cho bé có cần ghi sổ tiền mừng không?

Nên ghi, vì khi nhà người quen có em bé mình cần biết họ đã mừng con mình thế nào để đi lại. Ghi cả hiện vật như quần áo, vàng bạc nhỏ, đồ dùng, không chỉ phong bì.

Vàng mừng đầy tháng nên ghi sổ thế nào?

Ghi loại, trọng lượng nếu biết, hình dáng và nơi đang cất. Không nên quy ra tiền theo giá ngày nhận vì giá vàng thay đổi liên tục, con số cũ về sau không còn ý nghĩa khi tra lại.

Có nên ghi quà mừng cháu của ông bà vào sổ không?

Có thể ghi vào trang riêng của bé để con lớn biết ông bà đã thương mình và để vợ chồng minh bạch tài sản của con. Không cần đưa vào phần đáp lễ, cũng không bắt buộc ghi số tiền.

Thôi nôi và đầy tháng nên ghi chung một trang hay tách riêng?

Nên tách thành hai dịp vì khách và quà thường khác nhau, nhưng để liền nhau trong sổ hoặc cùng một trang riêng của bé. Bảng tính thì dùng cột dịp để lọc riêng từng lần.

Bạn mừng con mình đầy tháng, giờ con bạn đầy tháng thì đáp lễ ra sao?

Tra sổ xem họ đã mừng gì, rồi đi lại tương đương theo mặt bằng hiện tại và hoàn cảnh nhà mình. Họ mừng hiện vật thì có thể đáp bằng hiện vật hợp giai đoạn của bé nhà họ.

Có nên dùng tiền mừng đầy tháng của con vào chi tiêu gia đình không?

Tuỳ hoàn cảnh từng nhà. Nếu dùng, nên ghi rõ ngày và việc dùng để sau này bù lại cho con khi có điều kiện, tránh để khoản tiền ấy biến mất khỏi trí nhớ cả nhà.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138