NghiaTinh.comNghĩa Tình
Hiếu hỉ ở cơ quan, họ hàng và hội nhóm

Quỹ hiếu hỉ cơ quan: góp đều hay tuỳ tâm và ghi chép ra sao

Quỹ hiếu hỉ cơ quan nên góp đều theo tháng hay tuỳ tâm từng việc: ưu nhược mỗi cách, những điều cần thống nhất trước, mức chi từng dịp và cách ghi sổ quỹ.

Small group of Vietnamese office workers gathered around a meeting table, one placing folded cash into a plain tin box, seen from behind, bright morning window light

Quỹ hiếu hỉ cơ quan có hai cách góp phổ biến: góp đều một khoản cố định mỗi tháng rồi chi theo mức đã thống nhất, hoặc mỗi khi có việc mới góp tuỳ tâm từng người. Góp đều hợp với tập thể đông, việc hiếu hỉ dồn dập; góp tuỳ tâm hợp với nhóm nhỏ, thân nhau và ít việc. Cách nào cũng được, miễn mọi người biết rõ luật chơi từ đầu và có một cuốn sổ ghi thu chi để ai hỏi cũng trả lời được.

Bài này so sánh hai cách, liệt kê những điều nên chốt trước khi thu đồng đầu tiên, gợi ý cách đặt mức chi cho từng dịp và cách ghi sổ quỹ sao cho gọn. Mọi con số trong bài là ví dụ giả định để minh hoạ, mức thật tuỳ thu nhập và tập quán nơi bạn làm việc.

Vì sao cơ quan nào rồi cũng cần một quỹ hiếu hỉ

Ở một phòng ban mười người, mỗi năm thường có vài đám cưới, một hai đám tang của bố mẹ đồng nghiệp, vài người sinh con, có người nằm viện. Nếu mỗi việc lại đi gom tiền một lần thì người đứng ra gom mệt, người góp không biết nên đưa bao nhiêu, còn người được mừng có khi nhận một khoản lệch hẳn so với đồng nghiệp khác chỉ vì tháng đó mọi người đang kẹt.

Quỹ hiếu hỉ sinh ra để làm phẳng những chênh lệch đó. Ai gặp việc cũng nhận một phần quan tâm của tập thể theo cùng một mức, không phụ thuộc vào việc mình thân với ai, có làm cùng tổ với người đứng ra gom hay không. Người mới vào và người làm lâu năm được đối xử giống nhau. Đây là điều quan trọng nhất của quỹ: nó là phần "của chung", tách khỏi chuyện tình cảm riêng giữa từng cặp đồng nghiệp.

Quỹ cũng giải phóng người trong cuộc khỏi một câu hỏi khó. Khi nhận tin đồng nghiệp có tang, phản ứng đầu tiên của nhiều người là lúng túng không biết nên góp bao nhiêu, đưa cho ai, đi viếng lúc nào. Có quỹ, phần tiền đã được lo, mỗi người chỉ còn quyết định có đi viếng riêng hay không và có gửi thêm phần riêng hay không. Việc giữ sổ quỹ vì thế cũng chính là giữ sổ nghĩa tình ở cấp tập thể: nó cho biết tập thể đã đi với ai, dịp nào, bao nhiêu, để lần sau không ai bị quên.

Góp đều theo tháng và góp tuỳ tâm từng việc: so sánh nhanh

Bảng dưới đây so hai cách theo những điểm hay gây vướng nhất trong thực tế. Không có cách nào đúng tuyệt đối, chỉ có cách hợp với quy mô và tính chất tập thể của bạn.

Điểm so sánhGóp đều theo thángGóp tuỳ tâm từng việc
Người gópBiết trước khoản phải góp, trừ đều đặnKhông biết trước, góp dồn khi có việc
Người được mừngNhận mức như nhau giữa các đồng nghiệpMức nhận phụ thuộc lúc đó ai góp, góp bao nhiêu
Người giữ quỹPhải giữ tiền, ghi sổ thu chi, báo số dưChỉ gom và chuyển trong vài ngày, ít tồn tiền
Khi nhiều việc dồnQuỹ đỡ được, có khi phải góp thêmMột tháng ba đám là ba lần gom, dễ ngại
Khi ít việcQuỹ dư, phải quyết dùng số dư ra saoKhông phát sinh gì
Hợp vớiTập thể từ mười lăm người trở lên, có biến động nhân sựNhóm nhỏ dưới mười người, thân nhau, ít thay đổi

Nhiều nơi chọn cách lai: góp đều một khoản nhỏ để lo phần "của tập thể" theo mức cố định, ai thân thì đi thêm phần riêng. Cách này giữ được sự công bằng mà không xoá đi tình cảm riêng. Nếu tập thể bạn đang góp tuỳ tâm mà bắt đầu thấy có người ngại, có người bị bỏ sót, đó thường là dấu hiệu đã đến lúc chuyển sang góp đều.

Những điều cần thống nhất trước khi thu đồng đầu tiên

Phần lớn các cuộc lấn cấn quanh quỹ hiếu hỉ không đến từ tiền mà từ chỗ mỗi người hiểu luật một kiểu. Một buổi họp ngắn, chốt đủ các điểm dưới đây và ghi lại thành vài dòng, đỡ được rất nhiều chuyện về sau.

  1. Ai là thành viên. Cả cơ quan hay từng phòng ban; người làm hợp đồng ngắn hạn, thực tập sinh, cộng tác viên có tham gia không.
  2. Góp bao nhiêu, khi nào. Một khoản cố định mỗi tháng hoặc mỗi quý, thu vào ngày nào, nộp tiền mặt hay chuyển khoản vào đâu.
  3. Chi cho những việc gì. Cưới của chính đồng nghiệp, cưới con đồng nghiệp, tang bố mẹ hai bên, tang vợ chồng con cái, sinh con, ốm nằm viện, nghỉ hưu.
  4. Mỗi việc chi bao nhiêu. Đặt mức cho từng nhóm việc, ghi rõ có kèm vòng hoa hay giỏ quả không.
  5. Ai giữ tiền, ai giữ sổ. Tốt nhất hai người khác nhau, hoặc một người giữ và một người kiểm định kỳ.
  6. Khi nào báo số dư. Mỗi tháng, mỗi quý hay sau mỗi lần chi; báo bằng cách nào để ai cũng xem được.
  7. Số dư cuối năm dùng vào đâu. Để lại sang năm, dùng cho buổi liên hoan, hay chia lại; quyết từ đầu để khỏi tranh luận lúc có tiền.

Những điểm này không cần văn bản dài. Một trang giấy hoặc một tin ghim trong nhóm chat của phòng là đủ, miễn là mọi người đã đọc và đồng ý. Người mới vào cơ quan chỉ cần được gửi trang đó là hiểu.

Đặt mức chi cho từng dịp: vài nguyên tắc giữ cho quỹ bền

Chia thành ba bốn nhóm việc thay vì liệt kê từng trường hợp. Ví dụ giả định: nhóm một là việc của chính đồng nghiệp (cưới, nghỉ hưu); nhóm hai là tang bố mẹ, vợ chồng, con; nhóm ba là sinh con, ốm đau nằm viện. Mỗi nhóm một mức. Liệt kê quá chi tiết sẽ luôn có trường hợp không khớp, ví dụ tang ông bà nội, cưới em ruột, rồi lại phải họp.

Mức chi đặt theo khả năng thu, không theo mong muốn. Ước số việc mỗi năm dựa trên năm trước, nhân với mức chi, so với tổng thu. Nếu tổng chi dự kiến vượt tổng thu, hoặc tăng mức góp, hoặc giảm mức chi, đừng để quỹ âm rồi mới tính.

Tang lễ thường được ưu tiên hơn việc vui. Nhiều tập thể đặt mức phúng viếng ngang hoặc cao hơn mừng cưới, vì việc tang đến bất ngờ và gia đình có tang thường cần sự hỗ trợ thật. Đây là tập quán tham khảo, mỗi nơi một khác.

Ghi rõ phần hiện vật. Vòng hoa, giỏ quả, lẵng hoa mừng có tính vào mức chi hay ngoài mức chi. Không ghi rõ thì người giữ quỹ mỗi lần lại phải tự quyết, dễ bị nói thiên vị.

Xem lại mức chi mỗi năm một lần. Thời giá đổi, thu nhập đổi, quân số đổi. Một buổi xem lại đầu năm, điều chỉnh nếu cần và ghi ngày áp dụng mức mới vào sổ, để người tra sổ sau này hiểu vì sao cùng một việc mà hai năm chi khác nhau.

Sổ quỹ hiếu hỉ cần những gì để ai xem cũng hiểu

Sổ quỹ tập thể khác sổ nghĩa tình gia đình ở chỗ nó phải được nhiều người kiểm tra, nên cần rõ ràng hơn là đầy đủ chi tiết. Ba phần cơ bản là trang thu, trang chi và dòng số dư. Trang thu ghi theo kỳ: tháng nào, ai đã nộp, ai chưa nộp, nộp bằng gì. Trang chi ghi theo việc: ngày, tên đồng nghiệp, việc gì, mức chi, chi tiền mặt hay mua hiện vật, ai mang đi.

Dòng số dư nên cập nhật sau mỗi lần thu hoặc chi, không đợi cuối tháng. Người kiểm chỉ cần lấy số dư kỳ trước, cộng thu, trừ chi, so với số dư mới và số tiền thật đang giữ. Ba con số khớp nhau là sổ sạch. Nếu quỹ giữ cả tiền mặt và tài khoản, ghi riêng hai dòng để khi đối chiếu không phải đoán phần nào đang nằm ở đâu.

Mỗi khoản chi nên có một dấu vết đi kèm: ảnh chụp phong bì trước khi đưa, hoá đơn mua vòng hoa, tin nhắn báo đã chuyển. Không cần cầu kỳ, chỉ cần khi ai đó hỏi "đám cưới bạn B. phòng mình đi bao nhiêu" thì người giữ sổ mở ra là trả lời được trong một phút. Sổ có thể là một cuốn sổ tay hoặc một bảng tính dùng chung chỉ cho xem, miễn là chỉ một người được sửa, tránh tình trạng ai cũng chỉnh rồi không biết bản nào đúng.

Góp tuỳ tâm mà vẫn giữ được sự đều tay

Đặt một mức gợi ý tối thiểu. Tuỳ tâm không có nghĩa là không có khung. Một câu như "phòng mình gợi ý mỗi người tối thiểu một khoản nhỏ, ai thân thì thêm" giúp người mới khỏi lúng túng và tránh trường hợp tổng góp quá thấp so với các lần trước.

Người gom ghi lại tổng và số người góp, không công bố từng người. Công khai tổng tiền và số người tham gia là đủ minh bạch. Công khai ai góp bao nhiêu dễ tạo so bì, nhất là khi thu nhập trong phòng chênh nhau nhiều.

Giữ một sổ nhỏ các lần đã gom. Dù không có quỹ, vẫn nên có sổ ghi mỗi lần gom: việc gì, của ai, tổng bao nhiêu. Lần sau gặp việc tương tự, người gom nhìn lại để đề xuất mức gom gần với lần trước, giữ sự đều tay giữa các đồng nghiệp.

Luân phiên người gom. Một người gom mãi sẽ mệt và dễ bị xem là "người thu tiền". Luân phiên theo quý hoặc theo năm, bàn giao luôn cuốn sổ nhỏ, để kinh nghiệm không mất khi người cũ nghỉ.

Khi nào nên đổi cách góp và đổi thế nào cho êm

Một quỹ chạy tốt vài năm vẫn có lúc cần đổi: quân số tăng gấp đôi, nhiều người trẻ vào làm và cưới liền mấy đám, hoặc ngược lại phòng thu nhỏ còn vài người. Dấu hiệu cần đổi thường rõ: quỹ thiếu liên tục phải gom thêm, hoặc dư quá nhiều mà không ai biết làm gì, hoặc có người bắt đầu than phiền mức chi không công bằng.

Cách đổi êm nhất là đưa số liệu thật ra trước: một năm qua thu bao nhiêu, chi cho bao nhiêu việc, mỗi việc bao nhiêu, còn dư hay thiếu. Từ đó đề xuất hai ba phương án, để mọi người chọn, và ghi rõ ngày bắt đầu áp dụng. Những việc đã phát sinh trước ngày đó vẫn chi theo mức cũ, tránh chuyện người gặp việc đúng tuần chuyển đổi bị thiệt.

Khi đổi từ tuỳ tâm sang góp đều, nên giữ lại sổ cũ các lần đã gom và chép phần tổng vào trang đầu của sổ quỹ mới. Như vậy, đồng nghiệp nào đã từng đứng ra mừng người khác trong thời gom tuỳ tâm vẫn được nhìn thấy, không bị xoá khỏi trí nhớ tập thể chỉ vì đổi cách ghi.

Câu hỏi thường gặp

Quỹ hiếu hỉ cơ quan nên góp bao nhiêu mỗi tháng là hợp lý?

Không có mức chung cho mọi nơi. Cách tính thường dùng là lấy số việc hiếu hỉ năm trước nhân với mức chi dự kiến cho mỗi việc, chia cho số người và số tháng. Con số đó điều chỉnh theo thu nhập chung của tập thể và nên xem lại mỗi năm.

Người không muốn tham gia quỹ hiếu hỉ thì có được không?

Quỹ hiếu hỉ thường là tự nguyện, nên người không tham gia vẫn được tôn trọng. Điều cần nói rõ từ đầu là khi người đó có việc, quỹ sẽ không chi, còn đồng nghiệp đi riêng là chuyện tình cảm cá nhân. Nói thẳng từ đầu tránh hiểu lầm sau này.

Quỹ hiếu hỉ có nên tách khỏi quỹ liên hoan, sinh nhật không?

Nên tách hoặc ít nhất ghi thành hai phần riêng trong sổ. Gộp chung thì cuối năm khó biết tiền đã đi vào việc hiếu hỉ hay ăn uống, và khi có đám tang bất ngờ có thể quỹ đã cạn vì vừa tổ chức liên hoan.

Có nên công khai danh sách ai đã nộp quỹ hiếu hỉ không?

Với quỹ góp đều, công khai ai đã nộp kỳ này là bình thường vì mức như nhau, chỉ để nhắc người quên. Với khoản góp tuỳ tâm, chỉ nên công khai tổng và số người tham gia, không công khai từng người góp bao nhiêu để tránh so bì.

Quỹ hiếu hỉ cuối năm còn dư thì xử lý thế nào?

Tốt nhất là quyết từ khi lập quỹ: để lại cho năm sau, dùng một phần cho buổi gặp mặt cuối năm, hoặc giảm mức góp năm tới. Quyết trước giúp tránh tranh luận khi đã có tiền, và người giữ quỹ không bị đặt vào thế phải tự quyết.

Người giữ quỹ hiếu hỉ có cần ký nhận khi chi không?

Không bắt buộc ký, nhưng mỗi khoản chi nên có dấu vết như ảnh phong bì, hoá đơn vòng hoa hoặc tin nhắn xác nhận đã chuyển. Những dấu vết này giúp người giữ quỹ tự bảo vệ mình khi có ai thắc mắc về sau.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138